De vrijblijvendheid voorbij

blog

Aanleiding voor dit artikel is de door TOSCA georganiseerde Masterclass on Human Rights van 29 oktober jl. Manon Wolfkamp van het MVO Platform* was hier een van de gastsprekers. In de voorbereidende gesprekken kwamen we tot de conclusie dat we niet moeten blijven wachten op serieus beleid van de EU wat betreft wet- en regelgeving op het gebied van mensenrechten. Nederland moet zelf ook verantwoordelijkheid nemen en actie ondernemen.

We kunnen ons gewoon niet veroorloven af te wachten zolang er werknemers in productielanden nog steeds dagelijks leven onder erbarmelijke arbeidsomstandigheden. Bijna 50 miljoen mensen slachtoffer zijn van moderne slavernij, 150 miljoen kinderen illegaal werken en 8% van de mensen die werken desondanks in extreme armoede leven: zij gaan gebukt onder onze consumptiedrift.  Dit gebeurt overigens niet alleen in landen ver buiten Europa. Binnen Europa, dus ook in Nederland, worden arbeidsmigranten geconfronteerd met zeer slechte werk- en leefomstandigheden.

De lage prijs die, veelal, westerse consumenten betalen voor T-shirts, mobiele telefoons en voedsel is alleen mogelijk zolang we het toestaan dat mensen onderaan in de productieketen verstoken zijn van fundamentele mensenrechten, zoals het recht om niet in slavernij te leven, het recht op goede huisvesting, het recht op bescherming van het kind en het recht op een leefbaar loon.

Gelukkig zijn er veel Nederlandse ondernemingen die oprecht willen dat deze misstanden worden aangepakt en die maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) serieus nemen. Toch is dit vooral een kleine groep koplopers. Maar om verandering tot stand te brengen, moeten alle ondernemingen meedoen. Internationaal is afgesproken dat bedrijven voor hun (internationale) ketens due diligence moeten doen volgens de OESO richtlijnen voor multinationale ondernemingen  De Nederlandse overheid heeft jarenlang geprobeerd bedrijven te stimuleren dit te doen door voor te lichten, te verleiden, door aantrekkelijke voorwaarden te creëren of zelfs te helpen bij financiering.

Helaas heeft deze  vrijblijvendheid niet veel opgeleverd. In 2019 liet 35% van de 700 grote Nederlandse ondernemingen weten de OESO richtlijnen te onderschrijven. Slechts 12 ondernemingen hadden alle zes de stappen van due diligence geïmplementeerd.

De enige mogelijke conclusie is dat we tekortschieten. Dit cijfer moet omhoog. Dit zal alleen lukken als due diligence wettelijk verplicht wordt gesteld. Dan ontstaat eenduidigheid en een gelijk speelveld. Ook is het belangrijk dat er een onafhankelijke toezichthouder wordt geïnstalleerd die uiteraard toeziet op de naleving en sancties kan opleggen, maar die bedrijven tegelijk echt ondersteunt, adviseert en op ‘gang’ helpt.  

Graag benadrukken we nog dat het signaleren van problemen in de keten niet betekent dat de onderneming verkeerd bezig is. We zien nog te vaak dat ondernemingen huiverig zijn om dit te melden, terwijl dit juist een stap in de goede richting is. Er moet dan wel actie op ondernomen worden.

Voor wie ook bindende regels voor bedrijven wil, zodat zij verplicht worden de mensen en het milieu in hun productieketen te respecteren, is het initiatief verantwoord en duurzaam ondernemen (IDVO) in het leven geroepen. Sluit je aan: https://idvo.org/

In onze volgende post gaan we verder in op de Europese ontwikkelingen.

* Het MVO Platform is een netwerk van Nederlandse maatschappelijke organisaties en vakbonden actief op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO).

Terug naar nieuws