Buiten scope, maar toch door op de CSRD-trein - Wat leverde het op voor Nederlandse Loterij?

Nederlandse Loterij

Omnibus bracht veel onzekerheid met zich mee, vooral voor bedrijven die (mogelijk) buiten de nieuwe CSRD-scope vielen. Maar wat doe je als je al op de rijdende trein zit? Stap je uit, pas je de route aan, of rijd je door? 

Voor Nederlandse Loterij, een staatsdeelneming, waarvoor TOSCA de CSRD-rapportage verzorgde, waren dit urgente vragen. De organisatie stond midden in de implementatie toen de spelregels veranderden. Dit leidde tot een fundamentele heroverweging: als het niet langer primair om compliance gaat, waarom zou je dan doorgaan? En wat levert het werken volgens ESRS-rapportagestandaarden van de CSRD daadwerkelijk op?

Voor het bestuur waren er drie doorslaggevende argumenten om door te gaan. Allereerst de rol als staatsdeelneming. Transparantie richting stakeholders is hierdoor essentieel en CSRD biedt momenteel het meest robuuste raamwerk hiervoor. Daarnaast ligt de omvang van de organisatie genuanceerder. Hoewel het aantal medewerkers onder de drempel van het Omnibus-voorstel ligt, is de organisatie, mede door outsourcing, een brede waardeketen, de hoge omzet en de jaarlijkse steun aan sport, goede doelen en de samenleving, economisch substantieel. Tot slot zag de directie dat de CSRD versnelling kon brengen in de aanpak van de duurzaamheidsthema’s en daarmee ook bijdraagt aan de belangrijkste strategische doelen van Nederlandse Loterij: Responsible gaming (het veilig en verantwoord aanbieden van kansspelen) en Employer of Choice.

Wat leverde het op?
Eerlijk is eerlijk: aan boord van de CSRD-trein was het hard werken binnen strakke deadlines en was veel uitleg en afstemming nodig. Maar uiteindelijk bleek CSRD een katalysator voor beter inzicht, scherpere aansturing, betere verankering én meer betrokkenheid.

Beter inzicht in waar verbetering nodig is
Het toepassen van de ESRS-en van de CSRD is een meerjarig proces. Door systematisch ESG-thema’s te inventariseren, beleid te ontwikkelen en data te verzamelen, ontstaat stap voor stap meer inzicht. Meten wordt daadwerkelijk weten. In dit eerste jaar is het fundament hiervoor gelegd. Met duidelijke KPI’s en rapportages ontstaat een datagedreven manier van werken, waarbij heldere definities en datakwaliteit van belang zijn. Kwalitatieve resultaten kunnen beter worden geduid met kwantitatieve data. Bijvoorbeeld bij HR. Door het percentage medewerkers dat opleidingen of trainingen volgt en door het percentage mannen en vrouwen in het hoger management te meten, is voor Nederlandse Loterij beter zichtbaar of de organisatie voortgang boekt en waar prestaties achterblijven. 

Effectievere management aansturing van duurzaamheidsthema’s
De ESRS-en dragen bij aan de verdere professionalisering van duurzaamheid. ESG wordt hierdoor steeds meer aangestuurd zoals andere strategische onderwerpen binnen de organisatie. Hiermee ontwikkelt ESG zich naar een integraal onderdeel van de strategie, met duidelijke processen, verantwoordelijkheden en structurele management rapportages. Zo helpt het Diversiteit-, gelijkheid- en inclusiebeleid en het milieubeleid Nederlandse Loterij om duidelijke keuzes te maken en initiatieven te ontwikkelen die bijdragen aan de doelen. Dit voorkomt versnippering of inefficiëntie en kan het management helpen om beter en sneller (bij) te sturen op maatregelen met de grootste impact.

Multidisciplinaire samenwerking en verankering in de organisatie
De samenwerking binnen de organisatie veranderde. Er ontstond meer betrokkenheid en afstemming tussen teams. ESG kreeg steeds meer een rol binnen de afdelingen. Sommige medewerkers kregen nieuwe verantwoordelijkheden naast andere werkzaamheden. Zo werd de inkoopafdeling verantwoordelijk voor milieu en werkte deze samen met de marketingafdeling om de milieu-impact van campagnes te verlagen. Het versterken van eigenaarschap en een goede verankering in de organisatie blijft daardoor een belangrijk aandachtspunt. ESG integreert zo steeds verder in de organisatie. 

Persoonlijke ontwikkeling en betrokkenheid
Het CSRD-traject had ook op individueel niveau effect. De zogenaamde Topic owners groeiden in hun rol, verschoven soms van operationeel naar een meer strategische rol als businesspartner. Het sparren over doelstellingen en beleid met collega’s en directie, maakte hun werk inhoudelijk uitdagender en relevanter. Daarnaast kregen ze de kans om de maatschappelijke impact van de organisatie en de transparantie daarover te vergroten. 

Conclusie
De ervaring van Nederlandse Loterij laat zien dat CSRD veel meer is dan een rapportageverplichting. Ook buiten de formele scope is het framework zeer waardevol.

Hoewel het een uitdagende reis was, bracht doorrijden op de CSRD-trein Nederlandse Loterij inzicht, structuur en versnelde professionalisering en helpt het in de toekomst om beter te sturen op wat er écht toe doet. En daarmee draagt het toepassen van de ESRS-en bij aan het bouwen van het vergroten van het vertrouwen van stakeholders en een toekomstbestendige organisatie, of zoals we dat bij TOSCA noemen: Future-Fit.

Lees hier het jaarverslag 2025 van Nederlandse Loterij, dat vorige week is gepubliceerd. Inclusief een complete CSRD-rapportage.