Verontreiniging naar lucht, water en bodem

(ESRS E2-4)

Als onderdeel van de CSRD-verplichtingen moet een multinational rapporteren over de uitstoot van verontreinigende stoffen naar lucht, water en bodem. Deze emissies zijn gedefinieerd in Europese regelgeving (E-PRTR) en vertaald naar de rapportage-eis ESRS E2-4 (versie 2023). Ook mogelijke emissies van microplastics vallen binnen deze scope.

De onderneming heeft wereldwijd productielocaties in Europa, de Verenigde Staten en Azië. Met deze internationale spreiding is het een complexe maar essentiële taak om te begrijpen waar emissies kunnen optreden en of de rapportagedrempels worden overschreden.

TOSCA ondersteunde de organisatie gedurende dit proces en hielp de regelgeving te implementeren via een gestructureerde, praktische aanpak met aandacht voor de locatiespecifieke omstandigheden.

De vraag
Welke verontreinigende stoffen kunnen op de productielocaties van het bedrijf voorkomen, en voor welke stoffen geldt, indien van toepassing, dat de rapportagedrempels op één of meerdere locaties worden overschreden?

De aanpak
We begonnen met het opstellen van een duidelijke en pragmatische methodologie. Na een eerste deskresearch hebben we een gestructureerde screeningsmethode toegepast om de lange lijst van gereguleerde stoffen terug te brengen naar een shortlist relevant voor de activiteiten van het bedrijf.
Hiervoor combineerden we verschillende bronnen:

• Inzichten uit vergelijkbare industrieën en publieke jaarverslagen
• Brancheliteratuur en regelgeving
• Interne gegevens uit het milieumanagementsysteem van de locaties
• Geavanceerde analysetechnieken zijn toegepast ter ondersteuning van de screeningsmethode

Dit stelde ons in staat om te bepalen welke activiteiten op de locaties het meest waarschijnlijk bijdragen aan emissies van specifieke stoffen. Stoffen die redelijkerwijs niet voorkomen, werden eruit gefilterd. Voor de overgebleven stoffen hebben we beoordeeld:

• De kans dat de stof binnen de organisatie voorkomt (op een schaal van 1–5)
• De kans dat de rapportagedrempel wordt overschreden (ook 1–5)

Alle aannames werden duidelijk gedocumenteerd, inclusief generieke aannames (bijvoorbeeld over bodem), die later met lokale sitevertegenwoordigers zijn gevalideerd.

Van inzicht naar kwantificering
De volgende stap was het verzamelen en kwantificeren van data per locatie. Voor stoffen met een relevante kans op voorkomen hebben we een gericht dataverzoek gedaan bij alle relevante productielocaties, zowel voor de stoffen zelf als voor de activiteiten die met mogelijke emissies verband houden.

Wanneer primaire data niet beschikbaar was, zijn schattingen gemaakt om op basis van zorgvuldig geselecteerde secundaire informatie, passend binnen de methodisch verantwoorde aanpak, voor de relevante locaties de emissie per stof te berekenen. Zo konden we robuuste conclusies trekken, ook bij onvolledige data. Op basis van deze analyse bepaalden we welke stoffen onder ESRS E2-4 gerapporteerd moesten worden.

Complexiteit beheerst
Naast het beantwoorden van de rapportagevraag leverde het project ook bredere inzichten op:

• Overzicht over welke activiteiten op de locaties aanwezig zijn en welke emissies hiermee gepaard kunnen gaan. 
• Het aantonen waarom bepaalde stoffen niet voorkomen en dit goed onderbouwen vergt veel inspanning en zorgvuldige documentatie.
• Een succesvolle multi-site aanpak vereist dat communicatie en dataverzoeken worden afgestemd op verschillende functies, capaciteiten en lokale contexten — van projectkick-off tot data-verzameling en terugkoppeling. De gekozen aanpak bleek effectief.
• Microplastics werden voor het boekjaar 2023 nog niet veel gerapporteerd in de sector. De bewustwording neemt echter snel toe, vooral rondom emissies door slijtage van banden. Dit onderwerp krijgt in de 2024-rapportages veel meer aandacht.
• Voor stoffen onder de rapportagedrempels werd een duidelijke boodschap meegegeven aan de locaties: blijf activiteiten en stoffen monitoren en werk proactief aan het verlagen van emissies.

Herken je dit?
Heb je te maken met een CSRD-thema of VSME-item waarvoor je inzicht over meerdere locaties nodig hebt? En kun je ondersteuning gebruiken bij het vormgeven van de aanpak, het organiseren van het proces of het uitvoeren van de analyse?

Neem contact op met Ulrike de Jong | +31 6 51072464 | ulrike@toscatribe.nl — wij helpen graag om complexiteit om te zetten in helderheid.