Future-proof versus Future-Fit: van defensief naar proactief

BLOG

In een wereld waarin veel veranderingen zoals geopolitieke spanningen, technologische innovaties klimaatproblemen, tegelijkertijd plaatsvinden, is één ding zeker: organisaties moeten zich voorbereiden op een toekomst die per definitie onzeker is. Bedrijven, van consultancies tot corporates, benoemen bestendigheid tegen de toekomst als één van de ultieme doelen voor organisaties in deze tijd. Maar is dit wel de term die we moeten gebruiken? Bij TOSCA geloven we dat bedrijven in plaats van toekomstbestendig, toekomstvaardig moeten zijn. Wij hebben het dus niet over “future-proof”, maar over “future-fit”. De verschillen leggen we hieronder uit.

Toekomstbestendigheid
De term bestendigheid duidt op defensiviteit. Het betekent dat je bestendig bent tegen iets, je houdt stand. Denk aan een sportploeg die een voorsprong verdedigt en “bestendig blijft tegen” de laatste aanvallen van de tegenpartij. Het wijst op een defensieve instelling van het team. 

Zo ook bij ondernemen. Toekomstbestendig ondernemen is een defensieve strategie, gebouwd op het minimaliseren van bedreigingen en veranderingen van het businessmodel te beperken. Het komt voort uit een risico mindset waarin het draait om stabiliteit en het voorkomen van fouten. Bestuurders identificeren risico’s, bouwen buffers in en nemen maatregelen die de organisatie beschermen tegen externe ontwikkelingen. In tijden van relatief voorspelbare lange termijn ontwikkelingen kon toekomstbestendig beleid organisaties nog prima helpen. Maar in een tijd van exponentiële verandering vergroot het juist het risico om achterop te raken. 

Toekomstvaardigheid
Toekomstvaardig ondernemen betekent iets anders. Wanneer je kijkt naar de definitie van vaardigheid, zie je dat deze vaak samenvalt met een werkwoord, zoals schrijfvaardigheid of leesvaardigheid. Deze vaardigheden ontwikkel je alleen door er actief mee bezig te zijn. Toekomstvaardigheid is net zo, alleen dan in plaats dat iemand goed kan lezen of schrijven, betekent dit omgaan met toekomst perspectieven. 

Dus, in plaats van te concentreren op risico’s, richt toekomstvaardig ondernemen zich op mogelijkheden. De organisatie kijkt met vertrouwen en nieuwsgierigheid naar de toekomst, en ziet verandering niet als bedreiging, maar als kans. Dat vraagt om een adaptieve houding, waarin leren, experimenteren en wendbaarheid centraal staan. In plaats van te wachten tot de toekomst zich aandient, wordt er proactief mee geoefend. Future-fit organisaties ontwikkelen zo vaardigheden om zich sneller en effectiever aan te passen dan hun omgeving. 

Waar toekomstbestendigheid zegt: “hoe voorkomen we verlies?”, zegt toekomstvaardigheid: “hoe maken we van de verandering een verbetering?” Je bent niet bestendig tegen de toekomst, je wordt vaardig met de toekomst. 

Toekomstvaardigheid ontstaat echter niet vanzelf. Wat heb je nodig om als organisatie “future-fit” te worden?

Moed
Een toekomstvaardige houding vraagt om moedige beslissingen van leiders omdat de uitkomst niet volledig te voorspellen zijn. Er zijn investeringen nodig in ontwikkelingen waarvan de uitkomst niet vastligt. Door ruimte te maken voor vernieuwing, ook wanneer dat schuurt met bestaande structuren of KPI’s, ontstaat een cultuur waarin nieuwe denkwijzen en handelsmanieren kunnen ontstaan. 

Kwetsbaarheid
Toekomstvaardig ondernemen vraagt ook om kwetsbaarheid. Leiders moeten zich openstellen voor een breed scala aan inzichten. Kwetsbaarheid betekent durven toegeven dat je niet alle antwoorden hebt. Actief luisteren naar interne en externe stakeholders zoals, medewerkers op alle niveaus, klanten, partners, wetenschappers, maatschappelijke organisaties en ook critici. Dit verrijkt het toekomstbeeld en leidt tot betere beslissingen. 

Ambitie
Zonder ambitie blijft toekomstvaardigheid een reeks losse initiatieven. Ambitie geeft richting: een helder beeld van waar je als organisatie naartoe wil, en waarom dat ertoe doet. Toekomstvaardige organisaties koppelen ambitie aan concrete doelen, maar houden tegelijk ruimte om hun route bij te stellen op basis van wat ze leren.

Meer weten over toekomstvaardig ondernemen?
Bekijk onze website over onze Future-Fit Accelerator hier.
Lees onze eerdere blog over future-fit hier. 

Of neem contact met ons op via info@toscatribe.nl om te bespreken hoe toekomstvaardig jouw organisatie is.