Circulaire Ambities? Vermijd deze valkuilen.
Blog
Circulaire Ambities: vermijd deze valkuilen
(én de belangrijkste lessen voor business leaders)
Veel organisaties starten vol enthousiasme met circulaire initiatieven — maar slechts weinigen krijgen ze écht opgeschaald. Uit het onderzoek “How Not to Fail: Avoiding 10 Common Pitfalls When Scaling Circular Business Models” van de Ellen MacArthur Foundation blijkt dat de meeste mislukkingen intern ontstaan: circulaire businessmodellen falen zelden door een gebrek aan technologie of marktvraag, maar doordat organisaties onderschatten wat er nodig is om circulariteit door de hele organisatie heen te verankeren.
De belangrijkste vraag is dus: wat kunnen we leren van organisaties die hun circulaire transformatie niet goed wisten te organiseren?
Circulaire businessmodellen zijn geen eenmalige duurzaamheidsproef. Het is een organisatiebrede transformatie. Ze vragen om strategische verankering, financiële onderbouwing, operationele volwassenheid en intensieve samenwerking met interne én externe partners. Het onvoldoende adresseren van deze vijf gebieden is de meest voorkomende reden waarom circulaire initiatieven vertragen of mislukken.
In deze blog lichten we de vijf grootste valkuilen toe.
1. Gebrek aan strategische verankering en opschaalplanning: de ‘one-off’ valkuil
Het is essentieel om in beweging te komen en te leren door te doen. Maar circulaire projecten worden vaak opgezet als losstaande pilots, losgekoppeld van de kernstrategie. Zonder een duidelijke opschaalstrategie — voor processen, systemen en partnerschappen — overleeft een kansrijke pilot zelden de stap naar structurele implementatie.
Bij gevestigde bedrijven leveren geïsoleerde initiatieven zelden materiële impact op. Ze zijn kostbaar, botsen met bestaande lineaire manier van werken en lijken moeilijk schaalbaar. De grootste belemmering: het ontbreken van strategische integratie. Circulariteit wordt als “add-on” benaderd in plaats van als volwaardig onderdeel van de bedrijfsstrategie.
Veel organisaties worstelen bovendien met het stellen van prioriteiten: van vloeroppervlak en marketingbudgetten tot het toewijzen van salescapaciteit voor circulaire proposities.
Kortom: zorg dat pilots onderdeel worden van een bredere strategie — leer, verbeter en schaal op.
2. Een mismatch tussen businessmodel en organisatie
Organisaties kiezen soms voor circulaire businessmodellen (zoals product-as-a-service, resale of verhuur) zonder te beoordelen of hun interne capaciteiten, processen en cultuur dit model kunnen dragen. Deze misfit leidt tot weerstand, operationele inefficiëntie en uiteindelijk tot het falen van het project.
3. Een te smalle businesscase
Circulaire initiatieven worden vaak uitsluitend gepositioneerd vanuit milieu- of sociale impact. Zonder een concrete financiële businesscase — met inzicht in omzetgroei, marge, risicoreductie of klantloyaliteit — raken circulariteitsprojecten al snel onderaan de prioriteitenlijst van directie of finance.
4. Gaten in klantbeleving en productontwerp
Zelfs een sterk circulair businessmodel faalt als het product niet is ontworpen voor duurzaamheid, repareerbaarheid, modulariteit of als de klantreis te ingewikkeld is. Eenvoudige retourstromen, goede service en een soepele integratie met bestaande touchpoints zijn essentieel voor herhaalgebruik en opschaling.
5. Onvoldoende cross-functionele samenwerking
Circulariteit werkt alleen als operations, inkoop, finance, marketing, IT en de supply chain actief meedoen. Projecten die “vastzitten” in duurzaamheid of R&D komen simpelweg niet verder. Ook alles intern willen doen — van logistiek tot refurbishen — beperkt schaal en verhoogt de kosten.
Succesvolle circulaire transities rusten op sterke interne samenwerking én strategische partnerschappen buiten de organisatie.
Stay tuned...
In de volgende blog duiken we in de praktische kant van circulair werken:
hoe je de juiste taal spreekt met medewerkers en leveranciers, producten ontwerpt voor levensduur én je businessmodel aanpast voor duurzame winstgevendheid.
Wil je sneller starten of opschalen? Zo ondersteunt TOSCA jouw circulaire transitie:
Waarom Circulaire Economie?
Circulaire Strategie & Businessmodellen
Implementatiebegeleiding voor Circulair Ondernemen
